Levensfase problematiek

Je hebt vast wel eens gehoord van een ‘midlife crisis’ en het ‘dertigersdilemma’, maar ook door de (uitgestelde) pensioenfase kunnen mensen problemen ervaren met het omgaan met de veranderde omstandigheden.

Wat is levensfaseproblematiek? 

Elke fase in het leven van een mens wordt gekenmerkt door bepaalde verwachtingen, onzekerheden en problemen. De maatschappij speelt hierbij een grote rol. Zo zijn er min of meer vaste leeftijden waarop bijvoorbeeld verwacht wordt dat men op zichzelf gaat wonen, een partner vindt, kinderen krijgt en uiteindelijk met pensioen gaat. Deze verwachtingen, en het al dan niet hieraan voldoen, kunnen voor veel druk, onvrede, twijfel en onzekerheid zorgen. Zon heb je misschien ooit wel gehoord van een ‘midlife crisis’ en het ‘dertigersdilemma’, maar ook in de adolescentiefase kunnen mensen veel problemen ervaren met het omgaan met de veranderde omstandigheden die zich in deze levensfase voordoen. Ook het besef in een bepaalde fase aangekomen te zijn, kan je uit balans brengen. Niet iedereen is immers op dezelfde leeftijd toe aan dezelfde dingen. Voor veel mensen zal in de loop der tijd de onrust die een nieuwe levensfase met zich meebrengt afnemen en zullen zaken vanzelf oplossen. Je wenst als het ware aan de nieuwe situatie. Sommige mensen komen er zelf niet goed uit en kunnen daar wat ondersteuning van een professional bij gebruiken. Als je merkt dat het je functioneren gaat belemmeren of wanneer de spanning- en somberheids klachten toenemen, wordt er gesproken van ‘levensfaseproblematiek’ .

Klachten

  • Slaapproblemen
  • Angst- en spanningsklachten
  • Onrustgevoelens of somberheidsklachten
  • Moeite met grote keuzes maken
  • Moeite met omgaan met veranderende levenssituaties
  • Het gevoel hebben ‘is dit het nu?’

Wat kun je zelf doen? 

  • Gun jezelf tijd om te wennen aan veranderingen. 
  • Ga voor jezelf na wat deze fase zo moeilijk maakt: is het vooral het afscheid nemen van een vorige fase, of terughoudendheid/twijfels over een volgende fase. 
  • Praat met anderen over de worstelingen en emoties die je tegenkomt, zodat je niet het gevoel hebt er alleen voor te staan. 
  • Praten met mensen die in een vergelijkbare levensfase zitten kan zorgen voor herkenning en begrip. Het schrijven van een levensloop tot nog toe (tijdslijn met gebeurtenissen en ervaringen) kan overzicht geven en zaken in perspectief zetten. 

Behandeling
Een therapeutische behandeling kan helpen om beter om te gaan met deze lastige situatie en om weer beter in je vel te zitten. Psychologische gesprekken kunnen helpen om het verdriet en de spanning die met deze problemen samenhangen te verlichten. Er kan aandacht besteed worden aan het afscheid nemen van een eerdere levensfase, of gewerkt worden aan zelfvertrouwen in een nieuwe levensfase. Vragen als ‘hoe kijk ik terug op mijn leven’ en ‘wat wil ik graag bereiken in de komende fase van mijn leven’ kunnen centraal staan. Als die klachten en problemen die iemand heeft ook van invloed zijn op zijn of haar relaties, bijvoorbeeld met de partner of het gezin, kan het zinvol zijn om gezinsleden te betrekken in de therapie.